Wat is dyslexie?
Dyslexie is een specifieke leerstoornis die te maken heeft met lezen en spellen. Mensen met dyslexie hebben moeite met het vlot en correct lezen van woorden of met het schrijven van woorden. Vaak hebben mensen een hardnekkig probleem met beide. Mensen met dyslexie zijn niet minder intelligent dan mensen zonder dyslexie. Een verklaring voor de ernstige lees- en/of spellingproblemen ligt in een andere werking van de hersenen bij het koppelen van letters en klanken; de basis van het lezen en spellen. Bij ongeveer 4 tot 7% van de mensen is er sprake van dyslexie. Kinderen van dyslectische ouders hebben een vier keer grotere kans op dyslexie.
Wat zijn de symptomen van dyslexie?
Waar kan je dyslexie bij een kind aan herkennen? Dit is niet altijd gemakkelijk. Er zijn verschillende aanwijzingen die kunnen duiden op deze leerstoornis. Hieronder vind je een uitgebreide lijst van symptomen die kunnen wijzen op dyslexie bij kinderen:
- Moeizame en trage lees- en spellingontwikkeling
De eerste signalen zijn het moeizaam op gang komen van de lees- en spellingvaardigheid. Het vloeiend lezen komt traag op gang, kinderen blijven langer dan passend bij de leeftijd ‘hakken en plakken’ bij het lezen. Daarnaast maken ze regelmatig fouten in spelling door het verwisselen van letters of in de structuur van het woord, bijvoorbeeld door letters weg te laten. De scores op het gebied van woorden lezen zijn lager dan verwacht op de DMT (technisch lezen). Daarnaast kan de score ook op tekst lezen en begrijpend lezen lager zijn. De achterstand bij technisch lezen is de belangrijkste maat voor de mogelijke aanwezigheid van dyslexie. Dit komt doordat bij technisch lezen er een grote samenhang is met de letter-klankkoppeling. Problemen op het gebied van letter-klankvaardigheid is een belangrijk kenmerk van dyslexie. - Moeite met het aanleren en automatiseren van de letter-klankkoppeling
Het leren en herkennen van letters verloopt bij kinderen met dyslexie vertraagd. Hierdoor ontstaan problemen met het automatiseren van de letter-klankkoppeling. Dit vormt de basis van het lezen en spellen. - Verwisselen van klanken
Regelmatig en hardnekkige verwisseling van klanken als ‘b en d’, ‘eu en ui’. - Weinig leesplezier.
Kinderen met dyslexie kunnen genieten van voorlezen, maar vermijden zelf lezen vaak het liefst. Dit versterkt het uitblijven van succeservaringen en daarnaast heeft dit invloed op de ontwikkeling van de woordenschat. Er is dan sprake van een ‘negatieve leesspiraal’. - Verminderd zelfvertrouwen en faalangst
Kinderen met dyslexie hebben vaak negatieve ervaringen opgedaan op het gebied van school. Hierdoor kunnen ze last krijgen van faalangstgevoelens. Dit is een veelvoorkomend negatief gevolg van dyslexie. - Lichamelijke klachten
Klachten zoals hoofd- en buikpijn kunnen worden veroorzaakt door overvraging op school. De hiermee samenhangende faalangstgevoelens kunnen dit verder versterken. Het is hierbij wel van belang dat alternatieve verklaringen, zoals problemen het gezichtsvermogen, zijn uitgesloten.
Op een rijtje:
Als jij of je kind zich herkent in de volgende dingen, zou dyslexie weleens een verklaring kunnen zijn:
Voordat we een dyslexieonderzoek uitvoeren, is het noodzakelijk dat er op school al gedurende langere tijd (minstens een half jaar) doeltreffende hulp is geboden. Als deze ondersteuning nog niet heeft plaatsgevonden, heeft het dyslexieonderzoek geen zin. Dyslexie betreft namelijk hardnekkige problemen, die ondanks goede hulp niet verbeteren. Als de hulp geboden is en er nog steeds aanzienlijke achterstanden zijn in lezen en/of spellen, kan een dyslexieonderzoek zinvol zijn. Onder Onderzoek op Maat – Dyslexie staat uitgebreid beschreven welke voorwaarden er gelden voor onderzoek naar dyslexie.
Let op! De aanmeldingsprocedure voor dyslexie verloopt anders dan bij andere problematiek. Voor meer informatie hierover verwijzen we naar het deel ‘Dyslexieonderzoek’.
Meer weten over onderzoek?
Meer weten over behandeling?
